Franciscus Landsheer

In 1731 trekt het Regiment Nationalen de Bons de stad Zutphen binnen om daar in garnizoen te gaan. Het regiment is daarvoor gelegerd geweest in het Vlaamse Dendermonde. Een van de manschappen is de Dendermondse soldaat Francis Landsheer. Deze slaat in Zutphen een meisje aan de haak: Margarita Geijers. Ze trouwen op 22 januari 1733 in de gereformeerde Grote Kerk (de tegenwoordige Sint Walburgiskerk). Margarita is dan al een tijdje zwanger want op 5 juni van dat jaar wordt er een zoon geboren die Franciskus wordt genoemd. Opvallend is dat hij katholiek gedoopt wordt.

In 1734 vertrekt het regiment naar haar volgende ligplaats: het vestingstadje Steenbergen, in het uiterste westen van Brabant. Francis maakt er nog steeds deel van uit en Margarita vergezelt hem. Op 27 april 1737 schenkt ze in Steenbergen het leven aan een tweeling: Marinus en Petrus Johannis. Bij de doop zijn een Petrus en een Marinus Landtsheer aanwezig als getuigen. Van hen weten we verder niets, maar mogelijk zijn het broers van Francis.

In 1739 treffen we Francis en Margarita aan in Dendermonde: daar worden ze op 1 juni vermeld in het katholieke trouwboek! Het is niet zeker of dit een echt huwelijk is geweest of alleen maar een formaliteit. In ieder geval mogen we stellen dat Francis bij het huwelijk in Zutphen niet van zijn katholieke geloof afgevallen zal zijn. We mogen zelfs vermoeden dat Margarita eveneens van huis uit katholiek is!

Wat er hierna van Francis is geworden, is niet helemaal duidelijk. Rond 1740 wordt er een Elizabeth Lansheers geboren. Haar geboorteplaats en ouders zijn niet zeker, maar ze trouwt in 1761 in Zutphen met een militair. Waarschijnlijk is ze een dochter van Francis en Margarita.
Op 7 oktober 1739 vertrekt het VOC-schip de Knappenhof naar Batavia. Aan boord is ene Francis Landsheer, soldaat en afkomstig uit Dendermonde. Is dit onze Francis? Het zou net kunnen: Margarita zou dan net voor zijn vertrek zwanger zijn geworden.
Batavia is in die tijd ongeveer de slechtste plaats ter wereld om te zijn. In de Ommelanden van de stad hebben ontginningen plaats gevonden en zijn visvijvers aangelegd. Die zijn nu een broedplaats voor de malariamug en de sterftecijfers rijzen de pan uit: in 1769 legt bv. 1/3 van het VOC-personeel in Batavia het loodje. Daarnaast vindt er een eind 1740 een opstand plaats van de Chinese bevolking. In de Ommelanden wordt deze met zwaar geschut onderdrukt, maar binnen de muren van Batavia breekt paniek uit onder de blanke minderheid. De hulp van de zeelieden van de schepen die op de rede liggen wordt ingeroepen en die beginnen te moorden. Daarbij worden ook Chinezen in de gevangenis en in het hospitaal niet gespaard. Een oorlogsmisdaad avant la lettre. Heeft Francis meegedaan aan de slachting? Een indicatie dat dit niet zo is, is misschien dat hij geen zeeman was, maar militair. Maar zeker weten doen we het niet. Francis overlijdt op 29 augustus 1741. Is hij een van de vele malariaslachtoffers, is hij aan tijdens de opstand opgelopen verwondingen bezweken of is er een andere doodsoorzaak? Als overlijdensplaats wordt 'Azië' vermeld. Het is dus ook goed mogelijk dat hij ver van Batavia gestorven is.

Margarita keert terug naar Zutphen. Daar baart ze op 1 januari 1747 een onecht kind Jan en dat is het laatste levensteken dat we van haar vernemen.